Een mooi, zij het stiefkinderlijk dorp – anderzijds

U bent van harte welkom in Lobith bij de afscheidsreceptie van het college van B & W van de gemeente Rijnwaarden. Dieter Echterhoff en Annelies Bos zijn verguld met de uitnodiging uit Nederland aan de overzijde van de Rijn. Maar helaas. Juist die dag stormt het hevig. Dakpannen op straat, overal omgevallen bomen en behoorlijke golven met schuimkoppen op de rivier bewijzen het natuurgeweld.

Hoe graag het echtpaar namens de dorpsvereniging in Schenkenschanz ook van de invitatie gebruik had gemaakt, vanwege de gevaarlijke omstandigheden zien ze het met spijt in het hart niet zitten om helemaal via Nijmegen om te rijden naar Lobith. En het alternatief ontbreekt. De Duitse autoriteiten hebben de andere mogelijke verbinding, de Rheinbrücke bij Emmerich, vanwege de storm uit voorzorg gesloten.

Dieter (78) en Annelies (75) bewonen naast de protestante kerk de bovenetages van een anderhalve eeuw geleden gebouwde voormalige pastorie. Het Pfarrerhaus is het grootste huis in het pittoreske rivierdorp aan het einde van een doodlopende, vier kilometer lange dijkweg tussen de Oude Rijn ter plaatse en de huidige loop van de rivier. Annelies is in het pittoreske Schenkenschanz (amper 100 inwoners) geboren en getogen. Dieter kwam er na zijn pensionering bij een drukkerij in het Ruhrgebied, ook wonen.

De Rijn en Tolkamer zijn ondanks het grijze stormweer goed zichtbaar vanuit de woonkamer en de keuken van Dieter en Annelies. Idem het anderhalve kilometer brede Naturschutzgebiet tussen het ommuurde op een terp gelegen Schenkenschanz en de rivier. Een fraai uiterwaardenlandschap is het met vele soorten bijzondere planten, vogels en wilde zoogdieren. Soms zo ‘wild’ zelfs dat Dieter ooit eens net buiten het dorp is aangevallen door een reebok. Het boze dier verwondde hem door zijn broekspijpen heen in de knieholtes.

De omgeving van het kleine Schenkenschanz mag dan uitzonderlijk mooi zijn – Dieter en Annelies wandelen er nog geregeld – het is tevens een soort niemandsland. De landweg vanuit het dorp richting de Rijn en dus richting Nederland eindigt zo’n 400 meter voor de rivier abrupt bij een boerenhek met rondom ‘Bitte, nicht betreten’ borden.

Heel jammer vinden Dieter en Annelies dit. Want mét B & W van de voormalige gemeente Rijnwaarden (nu: Zevenaar) waren en zijn zij groot voorstander van een Duits-Nederlandse verbinding tussen hun dorp en Tolkamer. Een verbinding in de vorm van een recreatief fiets- en voetpad met aansluitend een pontje over de rivier. Maar helaas: diverse Duitse overheden weigeren tot nu toe medewerking. Een Naturschutzgebiet is een Naturschutzgebiet. Punt uit.

Dieter en Annelies zuchten. Schenkenschanz is volgens hen en andere (soms Nederlandse) dorpsbewoners wel heel erg een stiefkind geworden van de Duitse overheden. Openbare voorzieningen zijn een schaars goed in het oude vestingplaatsje. Zelfs het pontje de andere kant op over de Alte Rhein richting eigen land werd enkele jaren geleden uit de vaart genomen. Met als gevolg dat de Schenkenschanzers voor vrijwel al hun benodigdheden vele kilometers moeten omrijden.

Zou Schenkenschanz tot Nederland behoren, dan zou het dorp wellicht beter af zijn, denken Dieter en Annelies wel eens. Een grappige gedachte in het licht van het feit dat Schenkenschanz ooit tot Nederland behoorde. Maar 200 jaar geleden wijzigde die situatie. De Rijn werd recht getrokken en als gevolg daarvan vond in het stroomgebied van de nu ‘gekanaliseerde’ rivier een grondruil plaats tussen beide landen.

Vorig jaar maart werd deze historische gebeurtenis herdacht. In Schenkenschanz. En in Nederland. Dieter en Annelies bewaren warme herinneringen, zeggen ze, aan hun toen niet door storm gehinderde bezoek aan de festiviteiten aan de Nederlandse kant van de Rijn. Ze komen graag nog eens terug.

Foto’s: Suzanne Valkenburg
Tekst: Jelle Leenes / Portretteur van Nederland
© All rights reserved

Deel deze pagina op social media: