22 mei 2018

Dwarsliggers

Dwarsliggers, onderdeel van een spoorweg. Zij dragen de spoorstaven en de treinen die eroverheen rijden. Onvermurwbaar zijn ze. Dat zijn die andere dwarsliggers ook, onbuigzaam en soms spijkerhard. Beide dwarsliggers hebben grenzen, bereiken de grens en kunnen grensoverschrijdend zijn. Het thema van het Erfgoed Festival 2018 is ‘Over Grenzen van Gelderland’. In dit kader worden er tien theatervoorstellingen georganiseerd op tien historische locaties, die kracht bijzetten aan het thema. Theo Soontiëns schreef speciaal voor het Erfgoed Festival het toneelstuk ‘Dwarsliggers’ waarin alle begrippen van het woord samenkomen. Al snel wist hij waar dit toneelstuk moet gaan plaatsvinden, langs de Borkense Baan in Winterswijk Kotten.

Deze spoorlijn was van 1878 tot 1979 van groot belang voor het kolen-, en houtvervoer tussen Nederland en Duitsland. Op het 150-jarig jubileum van de Borkense Baan, in 1989, heeft de Nederlandse Spoorwegen haar overgedragen aan Natuurmonumenten en het Geldersch Landschap. De organisaties kregen ieder de helft van de baan. Natuurmonumenten verloste zichzelf van de dwarsliggers en hun rails. Bij het Geldersch Landschap wist men wel raad met de dwarsliggers, ze mochten blijven. Langzaam neemt de natuur de spoorrails over, maar die dwarsliggers krijg je niet zomaar weg!

Dat ontdekt ook Bark, de seinwachter die met zijn gezin aan het spoor woont. Dagelijks zorgt hij plichtsgetrouw en zeer nauwkeurig voor het openzetten van de wissels. De brief die Bark vertelt dat de baan wordt opgeheven bereikt hem nooit. Zijn leven is, en blijft, vervlochten met de spoorlijn. Op zekere dag parkeert een camper langs de baan, aan de andere kant van het spoor. Het reizende gezin komt hier vakantie vieren. Gaan zij hiermee over de grenzen van Bark? Vader, een bioloog, komt onderzoeken hoe het met de salamander staat in het grensgebied. Zoon van het gezin ontdekt de dochter van Bark. Gaat hij hiermee over de grenzen van zijn vader? Hoe zit het met de taalgrens? Spreekt Bark dialect en verstaat de bioloog dat wel? Liefde is gelukkig grensoverschrijdend, over het jonge stelletje dus vast geen zorgen. Of toch wel? Ik wil het zien! Zelf ben ik ook wel een beetje een dwarsligger (net als Bark?), afkomstig van buiten de Gelderse grenzen (net als de bioloog?). Liefde is grensoverschrijdend, ik stak de grens over en woon nu in deze prachtige provincie. Ik ga wandelen zo vaak ik kan, ook ooit langs de Borkense Baan. Het is er prachtig, perfect voor de opvoering van een mooi verhaal.

Het openluchtspel is komisch en soms absurdistisch. Het gaat over tradities, grenzen en heeft wel iets weg van de Griekse mythe over Atalanta. Het toneelstuk wordt opgevoerd op de resten van de Borkense Baan, als publiek zit je op de tribune aan de Kuipersweg. Kaarten zijn verkrijgbaar via de website van het Erfgoed Festival of toneelvereniging TOEP.

 

Geschreven door festivalblogger: Janette van Egten, janettesheartforholland.com.

 

 

Geschreven door Erfgoed Gelderland

Erfgoed Gelderland

Deel deze pagina op social media: