Erfgoed Gelderland

Grensoverschrijdende modegeschiedenis in Ruurlo

Door: Emma Johnson

Vermoedelijk wil diva Fong Leng (1937) nog niet dood gevonden worden in de Achterhoek. De Amsterdamse jetset en high society, dát was en is nog steeds de natuurlijke habitat van deze Chinees-Nederlandse modeontwerper. Toch doet het chique en geheel gerenoveerde Kasteel Ruurlo – dat als dependance van Museum MORE fungeert – de creaties van Fong Leng méér dan recht aan.

De jaren zeventig vormen de hoogtijdagen voor de autodidactische modeontwerper, die oorspronkelijk als fotograaf is opgeleid. Ze wordt bekend met haar spectaculaire modeshows, hoewel haar creaties meer als kunst dan als mode bezien dienen te worden. Mode dicteert immers wat ‘in’ is, terwijl Fong Leng juist een eigen traditie schiep.

Fong-Leng, Gaudi mantel, 1974, achterkant, Collectie Museum MORE-Kasteel Ruurlo

Met haar label Studio Fong Leng vergaart ze liefhebbers van over de hele wereld. Haar grootste fan, die uiteindelijk zelfs 37 creaties (á 10.000 – 30.000 gulden per stuk) van haar zou afnemen, komt echter gewoon uit Amsterdam. Het gaat hier om fenomeen Mathilde Willink, destijds muze en echtgenote van de neorealistische schilder Carel Willink.

DeFong-Leng, Paradijsvogel, 1977, achterkant, Collectie Museum MORE-Kasteel Ruurlo

Naar verluidt struinen de twee door de P.C. Hooftstraat wanneer ze per toeval op Fong Leng stuiten, die daar haar nieuwe winkel aan het inrichten is. Mathilde wordt meteen verliefd op het werk van Fong Leng en is sindsdien niet meer uit de mantels te branden. Overal waar het toch al imposante model verschijnt, doet ze dat voortaan omhuld door Fong Lengs sprookjesachtige creaties.

Het vergt weinig voorstellingsvermogen om te snappen waarom Mathilde zo aangetrokken is tot het werk van Fong Leng. Niet enkel zitten de creaties haar als gegoten; de eigengereidheid en expressiviteit van de werken vallen samen met haar karakter. Bovendien zijn de stukken net als Mathilde uniek. Fong Leng maakt geen enkele creatie een tweede keer.

Fong-Leng, Luipaardmantel II, 1997, voorkant, Collectie Museum MORE-Kasteel Ruurlo

Als geen ander weet Fong Leng de volle potentie van gekleurd leer te benutten. Ze experimenteert als een van de eersten met dit nieuwe materiaal en weet er de meest levendige voorstellingen mee te creëren. Fong Leng werkt niet met schetsen, maar schept direct vanuit haar hoofd. ‘Schilderen met leer’, zo noemt ze het zelf in de Close Up-documentaire Diva Fong Leng. Dat is een uitzonderlijke prestatie, want iedere verkeerde steek levert permanent een gaatje op in de stof. Een kwestie van alles in één keer goed doen dus.

Fong-Leng, Drakenmantel, 1973, voorkant, Collectie Museum MORE-Kasteel Ruurlo

In haar werk laat Fong Leng zich niet enkel inspireren door de Chinese flora en fauna. Ook imaginaire figuren uit de Chinese cultuur spelen regelmatig de hoofdrol. Zo ook in haar Drakenmantel. Niet enkel bevat het werk een drietal beeltenissen van draken: het kent de draagster ook een mythische status toe, dankzij de partij grote schubben op de mouwen. Reliëf is sowieso een belangrijk handelsmerk van Fong Leng. Haar onderwerpen krijgen diepte doordat de ontwerper met 3D-effecten werkt. Dit is goed te zien in Azuri Fiori, waarbij de witte bloemen gedeeltelijk loskomen van hun blauwe achtergrond.

Fong-Leng, Azuri Fiori, 1977, voorkant, collectie Museum MORE-Kasteel Ruurlo

Kasteel Ruurlo en Museum MORE

In Kasteel Ruurlo staan vijf van Fong Lengs creaties permanent tentoongesteld. Carel en Mathilde zijn hier nooit ver weg. Naast de grote collectie schilderijen van Willink herbergt Museum MORE ook een aantal foto’s van het echtpaar.

Hoewel hun huwelijk geen stand hield en Mathilde enkele jaren later onder verdachte omstandigheden het leven liet, zal hun geschiedenis niet snel vergeten worden. De drie-eenheid die ze met Fong Leng vormden, komt prachtig samen in het schilderij Afscheid van Mathilde, waarin Carel Mathilde heeft vereeuwigd in de Luipaardmantel.